Ongeval als ZZP-er en aansprakelijkheid opdrachtgever

De consequenties van een bedrijfsongeval als ZZP-er en een werknemer in loondienst kunnen flink verschillen. Als een dergelijk ongeval een ZZP-er treft, komt zijn inkomen of een deel er van stil te staan. De klus waarvoor de ZZP-er was aangenomen kan dan niet of vertraagd worden afgerond. Door de ZZP-er kunnen nieuwe klussen vermoedelijk tijdelijk of blijvend niet worden aangenomen.

Als een werknemer in loondienst een bedrijfsongeval overkomt, is zijn werkgever bijna altijd verantwoordelijk voor vergoeding van de geleden letselschade. De werknemer krijgt geheel of gedeeltelijk doorbetaald als deze als gevolg van een ongeval niet meer kan werken. De werkgever betaalt niet alleen de ontstane schadeposten, zoals kosten van medische begeleiding, transport ziekenhuis, kosten huishoudelijke opvang, kosten van vakliteratuur waar de werknemer niets meer aan heeft, etc.. Maar hij vergoedt ook de gemiste inkomsten. Deze laatste schadepost kan bij een letselschade zaak heel groot zijn. En omdat de zorgplicht van de werkgever heel ver gaat, is deze bijna altijd verantwoordelijk. De aansprakelijkheid bij een ongeval als ZZP-er ligt iets ingewikkelder.

Gevolgen van ongeval als ZZP-er

Door een ongeval tijdens zijn werk voor de opdrachtgever kan de ZZP-er soms niet meer naar zijn werk terugkeren. Zijn opdrachtgever kiest meestal zo snel mogelijk voor een vervangende ZZP-er. Het inkomen van de door het ongeval getroffen ZZP-er valt meestal direct stil. Na een ongeval heeft de ZZP-er bijvoorbeeld geen recht op een ziektewetuitkering, tenzij de ZZP-er een arbeidsongeschiktheidsverzekering heeft afgesloten. Echter, de vaste kosten in zijn bedrijf lopen gewoon door, hij kan geen nieuwe opdrachten werven of is daarin beperkt. Door het opgelopen letsel kan hij het werk niet meer uitvoeren en lijdt hierdoor letselschade. Na een ongeval als ZZP-er moet deze nagaan welke kosten zijn verzekering wel en niet dekt. Worden kosten van huishoudelijke hulp, reiskosten naar het ziekenhuis, kosten van revalidatie, kosten voor aanpassing van het woonhuis, etc. gedekt?

Is de ZZP-er niet verzekerd, dan kunnen zijn financiële reserves door het ongeval als ZZP-er snel uitgeput raken en de consequenties daarvan kunnen desastreus zijn.

Aansprakelijkheid opdrachtgever bij ongeval als ZZP-er

In bepaalde gevallen kan de opdrachtgever verantwoordelijk zijn voor het ongeval van een ZZP-er en is de opdrachtgever aansprakelijk voor de gevolgkosten. Hiervoor kan worden teruggegrepen op een arrest van 23 maart 2012 van de Hoge Raad. In dit geval raakte een monteur, die werkte als ZZP-er, gewond terwijl hij aan de reparatie deed van een vezelverwerkingsmachine. De opdrachtgever werd verantwoordelijk gehouden voor vergoeding van alle letselschade die de ZZP-er als gevolg van een ongeluk met de machine leed. Als gevolg van dit bedrijfsongeval moest zijn rechterbeen worden geamputeerd.

De monteur stelde direct zijn opdrachtgever aansprakelijk voor zijn ongeval als ZZP-er. Hij moest helaas tot de Hoge Raad doorvechten alvorens hij zijn gelijk kreeg. De Hoge Raad bepaalde daarop in arrest 7:658 BW dat een opdrachtgever van een ZZP-er op dezelfde wijze aansprakelijk kan zijn voor letselschade door een bedrijfsongeval als voor zijn werknemer die een soortgelijk bedrijfsongeval overkomt. Dwingende voorwaarden zijn dan wel dat de opdrachtgever invloed heeft op de werkomstandigheden van de ZZP-er en dat de ZZP-er werkzaamheden uitvoert die ook door de werknemers van het bedrijf uitgevoerd hadden kunnen worden. De opdrachtgever is er overigens te allen tijde aan gehouden om te zorgen voor veiligheid van het werk en op de werkplek om een ongeval als ZZP-er te voorkomen. Vergelijk dit met de zorgplicht van de werkgever jegens zijn werknemers. De opdrachtgever moet dus ook voor een veiligheidsinstructie zorgen.

Aansprakelijkheid bij ongeval als ZZP-er

Indien de opdrachtgever dus geen directe invloed kan uitoefenen op de werkomstandigheden van de ZZP-er en deze de opdracht niettemin heeft aanvaard, of wanneer de ZZP-er werkzaamheden uitvoert die specifiek op het terrein van zijn kennis en ervaring liggen en die niet door personeel van de opdrachtgever kunnen worden uitgevoerd, dan is de ZZP-er zelf verantwoordelijk in de situatie van een ongeval met letselschade. Bij een ongeval als ZZP-er blijft daarvoor eveneens zelf verantwoordelijk als het ongeval het een gevolg is van opzettelijk onkundig werk of bij verwijtbaar roekeloos gedrag.

Conclusie: Bij een ongeval als ZZP-er is deze kwetsbaar als hij geen arbeidsongeschiktheidsverzekering heeft en zodra hij heel specialistisch werk doet dat niet door personeel van zijn opdrachtgever kan worden uitgevoerd.